K-Ke

Kf-Ko

Kr-Kz

L-Le

Li-Lz

M-Me

Mi.

Bibel - bzw.

Bibel f incîl f, ayincîl m

Biber m segavî m, kuçkê avî

Bibliographie f perrtuknasî f

Bibliothek f perrtukxan m, kitabxane m, nûsînge m

biegen vtr badan, xiwarkirin, qilûçandin, çemadjnewe

Biene f dendih f, dendî m, heng f, hengmêş m, mêja hingiv ; Honigbiene dendiya hingovê

Bienenhonig m hingivê dendiyan

Bienenwachs m mêw m

Bier n avîcu m, avceh m, bîre m

bieten vitr  dan, pêdan, pêşkêşkirin, pêşandin, pêşdanîn, pêgihandin

Bilanz f hawkêşî f, hawtayî f

bilanzieren vtr hawkêşkirin, hawtakirin

Bild n dîmen m, wêne m, sûret m, foto m

bilden  vtr (gründen) damezrandin, sazkirin, dirustkirin, girtin, guşkirin, çêkirin; (erziehen) perwerdekirin, mezinkirin, tîmarkirin, xwendîdan, fêrkirin, hînkirin; vref çêbûn, sazbûn

Bildhauer m peykertaş m, heykelvan m

Bildhauerei f peykertaşî f, heykelkarî f

Bildschirm m monîtor m, dîmand m, şaşe m, ekrane m

Bildung f sazkirin f, pêkewan  m; (Wissen) zanedan f, fêrkirin f, rewşenkirin f

billig adj  erzan, herzan

billigen vtr pesendkirin, hêştin, hêlandin, destûrpêdan, rêvedan

Billigung f pesendî f

Billion (Zahl) billion m, hezar miliard

Binde f benik m, pêçe m, girê m, beste m

binden vtr bestandin, bestin, girêdan, bendkirin, benddandin, pêkewbestin; pêkewelkandin

Bindung f bestin f, beste m, girêdan m, pêwend m, ayun m

Binnen präp

Biographie f jînnasî f, jiyannasî f,  xwenasdan f

Biologie f jînzanistî f, zîndewerzanî f, biyanasî f

Birne f (Obst) hilme m, hermî  m; bihok  m; (Lampe) gilop m, lampe m

bis präp konj ta, heta, heta, da, heya; ta ku, da ku

Bischof m qeşe m, qesîs m, qise m, keşîş m

bisher (zeitlich) ta naka, ta hiha, heta êsta; (örtlich) ta vir, heya vir

bisherig adj

bishin ta wê demê; ta wir

bislang heya naka, heta ku

Biss m gez m, gaz m, qepall m

bisschen adv  hinik, hindêk, hindikî, kemêk, tozêk, hebkî

bissig adj  gezok, qepallok

bisweilen

Bitte f tika m, ferm m, xwazî f, xwastak m, parranewe m

bitte! Fermo!, ji xwede!, tikaye! Je kerema xwe!  Keremke!

Bitten vtr tikakirin, libergerîn, bergerîn, daxwazîkirin, ricalêkirin

bitter adj  tehl, tall, te’l

Bitterkeit f tehlbûn f, tehlî f, tallî f, te’lî f

blank adj pak

Blase f peqirme m, peqir m, mîzelldan f, musilldan f, werim m

blasen vtr fukirin, peqirandin, werimandin, batêdan

blass adj  zer, zerbenz, bêreng, rengperryu

Blatt n pel m, berg m, belg m, berû, belçîm m, gella m, perre m, kaxez m, wereq m, bilat m, sînî m

blättern vtr pelvedan, vepelîn, pelqilibandin, perrehelldanewe

blau  adj  şîn, hişîn; serxweş

blauen vitr şînbîn, hişînbûn; serxweşbûn

Blech n teneke m, blêx m, sînî m

Blei n qurrquşm m, qarşîn m, russass m

bleiben vitr manîn, mandin, manewe, mayîn, werqilîn, rawestîn, sekinîn

bleichen vtr gazorkirin, gezorkirin, gezorandin

Bleistift m qelem m, qelemê qarşînê, pende m, pênûs m, qelemzirêç m

blenden vtr îşqandin, îşbiçavdan, beşewarexistin, tîşkliçavdan, korandin

Blick m nihrîn f, nirîn f, seyr m, mêze m, bîne m, çehvk m

blicken vitr bînîn, nirîn, seyrîn, sêrkirin, meyzîn

blind adj  kur, kor, çavkor, kûr, çawkur

Blinddarm m kor’wîr m, kûrrêxulle m, rêxullekwîre m

Blindheit f korî f, kurî f, kûr f,  korbûn f, çavkorî f

blinken vitr îşqandin, tîşkandin, drerwşanewe, vebriqîn

Blitz m  birûsk m, birq m, berq m

blitzen vitr biruskîn, birûsqîn, brûsklêdan, birwîsklêxistin, birqîn, çirqîn, vedana birûskan

Block m blok m, bloq m, komxan m, rêzxan m

Blockade f rêbestin f, siperdanan f, rêgebestin f, rêgirtin f, xetiman f

blockieren vtr siperdanan, rêgebestin, xetimandin

blockiert adjj

Blockierung f rêgirtin f,  xetiman f

blöde adj  gewc, bêmêşk, bûde

Blödheit f gewcî f, bêmêşkî f

Blödsinn m bêwate m, bême’ne, bûdgo m, xiseyê bê wate

blond adj  çîl, çûr, muzerd, zerd, zerîn, kall

blondhaarig adj  purçîl, serçîl; die blondhaarige çîlê, der blondhaarige çîlo

bloss adj nepeç, tazî; berehne

Blues m govendê ber awazekî giran (afrîqayên Amrîka)

blühen vitr geşbûn, geşebûn, guldan, gulpeqîn, vebûn

Blume f gul m f, gull f, çîçek m f, kulîk f, kulîlk f

Blumenerde f axê kulîlkan

Blumengarten m gulbax m

Blumenkohl m qerrnebît m, gulbît m

Blumenland n gulistan f

Blumenverkäufer m gulfiroş m

blumig adj  gulîn, gullîn

Bluse f biluz m

Blut n xwîn m, xiwên m, xûn m, xwun m, xon m; qan m

Blutdruck m xûnpestan f, givaştê xwînê

Blüte f qirp m, girpik m, bizir m, feyfir m, şapesend m

blüten vitr gulpeqîn, bizirîn

bluten vitr xûndan, xûnjêçûn, xûnjêrijîn, xûnliberriwêştin; (Frau) xûnhatin

blutig adj  xûnawî, xwînavî , xwînî

Blutprobe f xûnezmûn f

Blutrache f xûntolle m, xûnsendinewe, xûnhêf m

Blutsauger m xûnmij m

Blutumlauf m xûngerîn f

Bock m beran m, berxan m

Boden m binerd m, zemîn f, zewî f, ax m, xak f, bej m

Bodenschatz m erdza m, erddank m, me’danên binerdê

Bogen m kewan m, taq m

Bohne  f  fasule m, fasûle m, daswîle m

Bohnen pl fasulya; grüne Bohnen fasûlên hişîn  

bohren vtr qilkirin, qillandin, kunandin, kunkirin

Bohrmaschine f dirîl m, qilmakîn m, makînê kunkirinê

Bombardement n bombandin f, bombebarandin f, bombekirin f

Bombe f bombe f, bomba f,  xumpare m

Bomber m bombhavêj m

Bon m bon m, pisul m, pêkirr m

Bonbon m gaga m, şekir m, dirûbês m, şîrînok m, şîrmijok m

Boom m aborgeş m, bazargeş m

Boot n qeayx m, belem m, lutke m, şxtûr m, qeyk m

Bootssegel n belemê çarukdar, qeyaxê çadjrba

Borax m parax m, parak m, borax m

Bord m pişt m, serpişt m, sertext m, kabînên firrokê  m ; ruextê serewey papor

borgen vtr bidêndan, dênkirin, rihînkirin ; vref bidênbirin, rihînkirin

Börse f  borse m, kobûnewey bazarvanên xisteyan ; (Portemonnaie) tûrikê para, cûzdank m

Börsianer m borseçî m

bösartig adj  torrebexş, torrecor, bedkar, xûlecor

böse adj  torre, turre, xûlî, qehrî, bedkar, xeydî, bêtar

Böse n bêter m, bêtar m, neçê m, bedkarî f

Botanik f ruweknî f, ruwekzanistî f, zanayiya baxdanan

botanisch  adj  ruweknasî, garinga, baxdanî

Bote m

Botschaft f  (Nachricht) mizgîn f, peyham  m; (Konsulat) ballwêzxane f, şandîgeh m

Botschafter m ballwêz m, ballyoz m, şandêr m, sefîr  m; mizgînhan m

boykotieren vtr lêqitandtin, lêbirrandin, bazarîlêgirtin, beşdarînekirin, peywendîpiçirran

Boykott n qitan f, kirrînqit m, bazarqit m

Branche f

Branchenbuch n

Brand m sûtan f, şewtan f, arvêketin f, agir m

Brandblase f tilopî sûtawî, dilopê şewtawî

Brandsalbe f merhemê sûtawî, melhemê şewtayî

Brandschaden m ziyanên sûtanê, zirarên şewtanê

Brasilien n

braten vtr birêştin, brêjtin, qewirandin, xewirandin; sûrkirin

Bratofen m tendûr m, tenûr m, tengûr m, tenmgû m, firne m

Bratpfanne  f  tawe m, tawik m, tawkê birêştinê

Brauch m adet m, ’adet m

Brauchbar adj

brauchen vtr pêwîstin, gerekpêbûn, pêwîstî pêbûn, hewcepêbûn

Brauerei f xemarê avcuyê, bîreçê m

braun adj  qawe, qaweyî, qehwî, qehwerengî; mor, mur

Braune f ebru m, birih m, birî m, biru m

brausen vitr hajerkirin, gîqekirin, kizkizandin, peqirdan, fewirîn

Braut f bûk f, bûke f

Brautführerin  f berbûk f

Bräutigam m zave m, zawa m

Bräutigamführer m birazave m

brav adj  salar, biraw, birav

bravo! Biraw ! bravo ! aferim!

Brechen vtr şikandin; vitr şikîn, şikestîn

Brechung f şikawî f, şikîn f

Brei m pelûl m, pe’lûl m, şileyekî xest; şorbe m

breit adj bereh, pan, pehn, pe’n, fereh, fireh, stûr, berek

Breite f  berehî f, pehnî f, panî f, ferehî f, berahî f, berînî f

breiten vtr pankirin, ferehkirin; vitr panbûn, ferehbûn

Bremse f firên m, pêland m

bremsen vtr ragirtin, rastandin, firênkirin, westandin, pêlfirêndan

Brennanlage f sûtcihaz m, şewtamêr m

brennen vtr sûtandin, şewtandin; vitr şewtîn, sûtîn; (Lampe) vêketin

Brennholz n sûttext m, qiş m,  qişik m, hêzing m, êzing m, şewtanî f

Brett n pantext m, text m, berext m, refe m

Brief m name m, nûsîne m, nûsaw m, mektûb m

Briefkasten m namgirk m, sinduqê nameyan, postqatîk m, qutiya postê

Briefmarke f pûl m, pwîl m, postpûl m

Briefschreiber m namnûsêr m, nameçî m

Brieftasche f namberîk m, berêkê nameyan, gîrvanî name, kîfî name; (Portmonnaie) cûzdank m, gîrvanî pare

Briefträger m nambir m, nameber m, posteçî m

Briefumschlag m namqap m, namkîf m, namwerde m, kalanî name, kîfî name; zerfê mektûbê

Briefwechsel m namgorîn f, lihevgerîna nameyan

Brille f çawîlke m, berçavk m,  gûzlik m

bringen vtr hanîn, anîn, hênan; birin

Britannien n = Grossbritannien Brîtanya m

Brite m brîtanî m

Britisch adj brîtanî

Brombeer f tutirk f,  tûtirk f

bronze adj  rengî mis, misî

Bronze f mis m, bronz m, dirriştî mis û madeyê yektir

Broschüre f perrtukçe m, weşanok m

Brot n nan m; unser tagliches Brot nanê me yê rojane

Brötchen n nançe m, nanok m, semûnik m, pepke m

Bruch m sîkawî f, şikîn f, daşik m, daşikîn f, dirz m, (Mathematik) kert m

brüchig adj  şikawik, şikok, nasik, nazîk

Bruchlandung f dafirrîn f, daşikîn f

Brücke f  pire m, pirih m, pird m, kopirih m

Bruder m bira m, birah m, birak m, birader m, kak m

brüderlich adj  birahî, birayî, birayane, biraderî, wekbira

Brüderlichkeit f birayetî f, biratî f, biraderêtî f

Brühe f goştaw m, goştav m, rohnpelûl, şîle m

brüllen vtr lêqêrîn, pêwhrîn, lêbehrîn;  nerandin, mirandin; vitr qêrîn, wehrîn, behrîn, berbe’rîn

brünett  adj  kever

Brunnen m bîr m, bîrê avê m, kanî m, kehnî m, sehrînc m, avzîm v

Brüssel n Brouxel m, Brûsêl m

Brust f sîng f, sing m, çiç m, mem m, pêsîr m, berûk f

brutal adj  hov, birûtal; dapillosên

Brutalität f hovîtî f, birûtalîtî f, dapillosan f

brüten vitr hêkdanîn, hêkandin, hêkanîn, hêllînîn, tirukandin, hellhênan

brutto adj  sercem, giştî, tevahî

Brutto n sercem m

Bub m xort m, law m, kurr m, buv m

Bube m law m, lawikê ne baş

Buch n pertuk m, kîtab m, nivîsk m, verêj m

Buchbinderei f  bestankê pertukan,  girêdankê kîtaban

Buche f navê darekê

buchen vtr nivîsandin, cihgirtin, navtêkirin, tomarkirin, hicizandin

Bücherei f pertukfiroşî f, kîtabfiroşî, dîkanê kîtaban

Buchhandlung f pertukfiroş m, kîtabfiroşî f

Büchse f qatî m, qatîlk m, qab m

Buchstabe m pît m, tîp m, herf m

buchstabieren vtr pîtnûsîn, huncekirin, jevdanîna herfan

buchstäblich adj

Bucht  f pena f, penav m, kendav m

Buchung f cihgirtin f, huncekirin, hicizandin

Budget n

Büffel m gamêş m, camûs m

Bügeleisen n utu m, kewa m, kewasin m, kewî m

bügeln vtr utukirin, kewakirin, kewîkirin, dûzandin

Bühne f şano m, leyzge m, şanrampe m, sewkî m

Bühnenschauspiel n şanoyarî f, şanogerî f; qeşmerî f

Bühnenschauspieler m şanoyar m, şanovan m, leyzvan  m; qeşmer m

Bulgare m

Bulgarien n

Bulle m ga m, gaw m

Bund m bend m, deste m, beste  m; yekîtî f, yekbûnî f, hevgirtin f

Bündel n gurs m, gurz m, deste m, sefte m, beste m, desik m

bündeln vtr bestandin, pevgirêdan, seftekirin

Bundesamt n

Bundesanstalt f

Bundesanwaltschaft f

Bundesaussenminister m

Bundesbahn f

Bundesbank f

Bundesbürger m

Bundesdeutsch adj

Bundesgebiet n

Bundesgerichtshof m

Bundesinnenminister m

Bundeskanzler m

Bundesland n

Bundesland n wilaytê di dewleta federal de

Bundesliga f

Bundespräsident m

Bundesrat m

Bundesregierung f

Bundesrepublik f ; Bundesrepublik Deutschland

Bundesstaat m dewletê federal , dewletê hevgirtî

Bundesstrasse f

Bundestag m parlemanê Alemanyayê, şêwiregir m

Bundestagswahl f

Bundestrainer m

Bundesverband m

Bundesverfassungsgericht n

Bundeswehr f

Bundesweit adj

Bündnis n; Bündnis 90/Die Grünen

Bunker m veşarte m, binerde m,  syalo m, komcih m, şiwênî xwe şardinewe

bunt adj  rengî, reganawreng, rengareng, tuntunî

Burg f  birc f, kela m, kelha m, kel m, qel’e  m; die Schwarze Burg Birca Belek

Bürge f  barmîte m, kefîl m

bürgen vitr barmîtekirin, barmîtandin, kefîlîkirin, für jemanden etwa bürgen  bo kesekî barmîteyê tiştekî  kirin

Bürger m welatî m,  welatmend m, hawwelatî m, barmîtgir  m; nîştvan m

Bürgerhaus n

Bürgerinitiative f

Bürgerkrieg m şerî navxweyî, xweşerî f

bürgerlich adj  welatmendî, bajarî, şerevanî; reşokî, sade

Bürgermeister m şalyar m, şardar m, mixtar m, hosteyê welatiyan, parêzkar m, serberkê barmîtvanan

Bürgerrecht n mafê welatmendan

Bürgerschaft f

Büro n nûsîngeh m, karnîşt m, nîştecih m, koşk m, dîwan f

Büroangestellte m karmendê dîwanê, dîwanvan m

Bürokratie f

Bursche m tukim m, bokme m, tukme m

Bürste f firçe m, firrçe m, fillçe m, ferrşe m

bürsten vtr firrçekirin, fillçekirin, ferrşandin

Bus m bas m, pas m

Busch m dewen m

Busen m mem m, memik m, sîng f, çiç m, çiçik m, berûk m

Busfahrer m pashajo m, şofêrê basê

Business n

Busse f  poşmamî f, vegerandina gunehekî

büssen vtr ziyankirin, zirarkirin; vitr zirarkirin

Butter n rihn m, rûhn m, duhn m, dihn m, kere m, nivîşk m

Buttermilch f mastaw m, mastav m, dew  m; rihnşîr m